Maandag 7 juni 2021: “Het contextualiseren van generieke interventies”

Joan van Aken, hoogleraar organisatiekunde (em) TU-Eindhoven en Daan Andriessen (lector methodologie van praktijkgericht onderzoek Hogeschool Utrecht) geven een workshop over het ontwikkelen van contextualisatiekennis.

In design-science research ontwikkelen we interventietheorie. Een bruikbare interventietheorie dient te worden gepresenteerd als een combinatie van de generieke versie van de theorie en contextualisatiekennis. Bij het toepassen van de theorie in een specifieke situatie wordt deze contextualisatiekennis gebruikt om de generieke versie te herontwerpen om deze contextspecifiek te maken. Contextualisatiekennis wordt in het algemeen niet in protocollaire vorm gegeven (‘als A, dan B’), maar in rijke tekst.

Na een inleiding wordt de workshop in twee delen uitgevoerd. Eerst een korte oefening om inzicht te krijgen in het samenspel tussen specifiek en generiek: wat kan je uit het specifieke leren voor het generieke? Deze oefening wordt uitgevoerd in groepjes op basis van de eigen ervaringen van de deelnemers.

Het tweede deel wordt uitgevoerd op basis van een voorbeeld van een generieke interventietheorie, waarvoor maar weinig domeinkennis nodig is om die te begrijpen. Het probleem dat in dit deel van de workshop wordt behandeld is hoe de interventietheorie moet worden aangepast of aangevuld voor een complexe situatie. In vier stappen wordt een proces doorlopen om deze contextualisatiekennis te ontwikkelen:
Na een korte plenaire toelichting op de te behandelen interventietheorie (haar pCIMO) wordt in groepjes het volgende besproken.

Welke contextelementen zouden het effect van de interventie kunnen belemmeren of versterken?
Door welke mechanismes wordt de invloed van deze elementen uitgeoefend? Deze stap biedt de mogelijkheid om op basis van de eigen ervaringskennis te beoordelen wat de belangrijkste contextinvloeden zijn.
Hoe kan voor deze context de interventie worden aangepast of aangevuld om het te verwachten succes ervan te optimaliseren (wijzigingen in de interventie worden niet alleen op effectiviteit beoordeeld, maar ook op kosten)?
Wat zou de vorm kunnen zijn van de contextualisatiekennis voor deze generieke interventietheorie; welke thema’s moeten daarin behandeld worden en wat moet er per thema verteld worden?

Tenslotte worden de bevindingen plenair teruggekoppeld.

Locatie: MS Teams
Tijd: 10:00 – 12:30 uur

Maandag 9 november 2020: “De wetenschapsfilosofische grondslagen van Design Science Research”

Joan van Aken (oud TU Eindhoven) en Annet Jantien Smits (Hanzehogeschool Groningen) geven een workshop over de wetenschapsfilosofische grondslagen van Design Science Research (DSR). DSR is gericht op het ontwerpen en toetsen van effectieve acties om veldproblemen aan te pakken. Voor complexe problemen is het echter niet mogelijk om dit te doen op basis van de generieke wetenschappelijke methode, ontwikkeld met de Natuurkunde als model. DSR gebruikt daarom systematisch ervaringsleren als onderzoeks- en ontwikkelstrategie.
In het eerste deel van de workshop zal door middel van drie korte oefeningen inzicht worden gegeven in de fundamentele verschillen tussen de ‘Natuurkunde-methode’ en systematisch ervaringsleren en in de kracht van systematisch ervaringsleren om met complexiteit om te gaan.
In het tweede deel zal de ervaringskennis van de deelnemers gebruikt worden om op een systematische wijze de te verwachten effectiviteit van een nog toe te passen ontwerp te beoordelen. Het beoordelen van de te verwachten effectiviteit van een ontwerp is van groot belang in iedere fase van het ontwerpproject. In een aantal korte oefeningen wordt inzicht gegeven hoe die te verwachten effectiviteit te beoordelen op basis van een formeel evaluatiemodel.
De door deze workshop verkregen inzichten (eerste deel) zijn belangrijk voor het maken van een goede DSR-onderzoeksopzet en voor het maken van een heldere redenering om de validiteit van DSR-onderzoeksresultaten uit te leggen aan wetenschappers die slechts de generieke wetenschappelijke methode kennen. Tevens is het evaluatiemodel (tweede deel) van groot belang voor het continu verbeteren van een ontwerp gedurende een ontwerpproject, in feite voor het systematisch ervaringsleren tijdens zo’n project.

Locatie: MS Teams
Tijd: 10:00 – 12:30 uur

Opgeven bij karin.ruiter@hu.nl

8 juni 2020: “De wetenschapsfilosofische basis van design science research”

Annet Jantien Smit (Hanzehogeschool Groningen) en Joan van Aken (oud TU Eindhoven) geven een workshop over de wetenschapsfilosofische basis van Design Science Research (DSR). De kern daarvan bestaat uit gestructureerd en gevalideerd ervaringsleren en wijkt daarmee af van veel ‘main stream research’, die uitgaat van de wetenschappelijke methode van de natuurkunde (bijvoorbeeld in waarnemingen, bewijsvoering en generalisatie). We zullen op basis van cases met elkaar de mogelijkheden en beperkingen van deze wetenschapsfilosofie nagaan, vergeleken met die van de ‘main stream’.
In het tweede deel van de workshop gaan we op basis van ervaringsleren voor een bepaald generiek ontwerp analyseren wat de ‘driving forces’ en de ‘restraining forces’ zijn die de uitkomsten van dat ontwerp bepalen en zullen dan op basis van een totaalbeoordeling van deze krachten bepalen of en hoe het ontwerp moet worden aangepast in verder onderzoek of bij toepassing in een concrete context.

Locatie: Hogeschool Utrecht, Padualaan 99 Utrecht
Tijd: 10:00 – 12:30 uur

Opgeven bij karin.ruiter@hu.nl